【KINH NGHIỆM】- KINH NGHIỆM BẢO VỆ ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Đồ án tốt nghiệp là một công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học thực hiện vào học kỳ cuối để tốt nghiệp ra trường. Bảo vệ đồ án là công việc hầu hết các trường đại học đang thực hiện để đánh giá sinh viên đạt điều kiện tốt nghiệp hay không!

Bảo vệ đồ án tốt nghiệp
Việc bảo vệ đồ án sẽ vô cùng khó khăn, nếu bạn không chuẩn bị kỹ lưỡng thì điểm cũng như bằng tốt nghiệp của bạn có thể bị ảnh hưởng lớn. Vậy bảo vệ đồ án tốt nghiệp cần biết những gì? Hãy cùng đọc bài viết sau nhé!

I) HỘI ĐỒNG BẢO VỆ

1. Mỗi hội đồng chấm đồ án tốt nghiệp có ít nhất 3 thành viên, bao gồm 1 Chủ tịch hội đồng, 1 Thư ký hội đồng và một (số) Uỷ viên hội đồng.
2. Trước buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp đầu tiên, mỗi sinh viên sẽ biết mình thuộc Hội đồng nào và ở thứ tự bao nhiêu trong danh sách các sinh viên trong Hội đồng đó. Nếu các sinh viên không có ý kiến gì về thứ tự bảo vệ, các sinh viên sẽ bảo vệ đồ án tốt nghiệp theo thứ tự được ghi trong danh sách này. Nếu một sinh viên muốn thầy đổi thứ tự bảo vệ, cần xin phép Chủ tịch Hội đồng vào đầu của buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp đầu tiên.
3. Phần bảo vệ tốt nghiệp của mỗi sinh viên tốt nghiệp sẽ diễn ra không dài hơn 50 phút (thường thường là 30 phút, trường hợp đặc biệt có thể dài hơn), gồm 3 phần nhỏ: 
  • Phần thuyết trình (10-15 phút), 
  • Phần đọc nhận xét của giáo viên duyệt (5-10 phút) 
  • Phần trả lời các câu hỏi của hội đồng (10-20 phút).
Ghi chú: thời gian bảo vệ tốt nghiệp cũng sẽ thay đổi theo từng khoa viện, trường khác nhau nhé!

II) NỘI DUNG BÀI THUYẾT TRÌNH

1. Nội dung bài thuyết trình

  • Lọc những nội dung chính đảm bảo rằng nội dung súc tích, đúng trọng tâm
  • Trình bày: hãy chọn phong cách trình bài phù hợp (cập nhật phong cách hiện đại, đừng cổ quá nhé). Chèn hình ảnh minh họa hoặc video ngắn.
  • Nội dung các mục logic với nhau
  • In các bản vẽ hoặc hình ảnh rõ nét/ in màu (nếu cần).

2. Lưu chứa bài thuyết trình

Hãy lưu cẩn thận các bản thuyết trình của bạn cẩn thận, tránh những sự cố không đáng có:
  • Lưu dưới dạng USB
  • Lưu trên công cụ: google driver, facebook....
  • Photo thêm 1- 2 bản (tùy thuộc vào bạn)

3. Thiết bị phụ trợ khác

  • Máy tính: hãy sạc pin đầy đủ, mang sẵn ổ điện. Có thể khảo sát khu vực bảo vệ trước nhé!
  • Máy chiếu: đảm bảo máy chiếu hoạt động, kiểm tra sự liên kết giữa máy tính và máy chiếu.

III) THUYẾT TRÌNH

1. Cần tập rượt cho bài thuyết trình thật kỹ trong giới hạn thời gian cho phép. Tránh thuyết trình quá ngắn (dưới 5 phút) vì sẽ bị đánh giá là không biết thuyết trình, cũng tránh thuyết trình quá dài (trên 15 phút) vì sẽ bị Chủ tịch Hội đồng ngắt lời và phải dừng lại.
Thuyết trình bảo vệ đồ án
2. Thời gian nghỉ giải lao giữa các lượt bảo vệ đồ án tốt nghiệp là rất ngắn (2-5ph) hoặc không có (tùy vào thời gian thực tế diễn ra), vì vậy, để đảm bảo thời gian, khi sắp đến lượt sinh viên nào, thì sinh viên đó phải copy sẵn slide trong USB (nếu sử dụng máy tính có sẵn trên bàn bảo vệ) và copy vào laptop trên bảo bảo vệ, hoặc kết nối máy chiếu với laptop (nếu sử dụng laptop riêng), trình chiếu thử slide lên máy chiếu để đảm bảo sẵn sàng bài bảo vệ đồ án trong lúc Hội đồng công bố kết quả của sinh viên vừa bảo vệ.
3. Có thể tập thuyết trình trước. Nên mời một số bạn tới để cùng giúp nhau tập thuyết trình và trả lời câu hỏi. Nên sử dụng đồng hồ bấm thời gian và máy ghi âm (nếu có máy ghi âm) để thực hành kiểm soát thời gian và nội dung thuyết trình.
4. Phần thuyết trình phải to, rõ ràng, truyền cảm, logic.
  • Tránh nói quá nhỏ hoặc quá nhanh khiến hội đồng không nghe rõ những gì sinh viên muốn nói.
  • Tránh nói quá chậm vì sẽ không đảm bảo trình bày hết nội dung trong thời gian cho phép và vì sẽ bị Hội đồng đánh giá thấp.
  • Tránh nói trùng lắp hoặc không logic
5. Vì thời gian hạn chế, không nên trình bày quá nhiều phần Cơ sở lý thuyết, các phần khái niệm, giới thiệu chung...nên cô đọng, chỉ đưa những thông tin có liên quan mật thiết tới đề tài tốt nghiệp.
6. Phần chào hỏi mở đầu bài thuyết trình nên ngắn gọn, tránh rông dài vì sẽ mất thời gian trình bày những phần trọng tâm là phần phân tích và biện pháp.
Ví dụ thông dụng nhất của phần chào hỏi như sau:,“Kính thưa thầy Chủ tịch hội đồng và các thầy (cô) trong hội đồng, thưa toàn thể các bạn. Em là Nguyễn Văn A lớp ABC. Hôm nay em xin trình bày đồ án tốt nghiệp của mình với tên đề tài là XYZ. Sau đây em xin bắt đầu."
7. Nên có cây chỉ (pointer) khi thuyết trình để giúp chỉ chính xác những số liệu mà sinh viên muốn trình bày. Đơn giản nhất là một cây tre hoặc gỗ thuôn dài, có đầu chỉ hơi nhọn. Trên thị trường có bán những cây chỉ trông giống như cây bút, có thể kéo dài ra được. Có thể sử dụng ăng-ten râu của radio hoặc máy thu hình làm cây chỉ cũng được.
8. Cần tập tác phong thuyết trình đúng: 
  • Đứng thẳng, tránh lòng khòng, tránh ngả nghiêng,tránh đút tay vào túi quần
  • Quay mặt về phía hội đồng
9. Trang phục cần chỉnh tề. Nam sinh viên nên bỏ áo trong quần, có thể đeo cà-vạt. Nữ sinh viên có thể mặc áo dài hoặc đồ âu. Tránh mặc quần áo quá sặc sỡ hoặc quá ngắn.
10. Sau khi trình bày xong biện pháp cuối cùng, sinh viên cần có câu kết thúc bài thuyết trình.
Chẳng hạn như: “Em đã trình bày xong đồ án tốt nghiệp của mình. Em xin gửi lời cảm ơn đến thầy cô ABC ( chức danh, tên đầy đủ của giáo viên hướng dẫn) đã nhiệt tình giúp đỡ em hoàn thiện đồ án tốt nghiệp. Tuy đã cố gắng nhưng với kiến thức còn hạn chế, chắc chắn đồ án tốt nghiệp của em không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận được ý kiến của các thầy (cô) và các bạn để bản đồ án tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn.”
Sau đó, chuẩn bị giấy bút nghe thư ký Hội đồng đọc nhận xét và đọc câu hỏi phản biện.

IV) CHUẨN BỊ TRẢ LỜI CÂU HỎI

1. Sau khi thư ký hội đồng đọc câu hỏi phản biện, thông thường vị chủ tịch hội đồng sẽ nói “Mời các thầy (cô) khác trong hội đồng ra câu hỏi.” Nếu không có ai ra câu hỏi ngay lúc đó,vị Chủ tịch này thường nói: “Xin mời sinh viên suy nghĩ trả lời câu hỏi phản biện trước, sau đó Hội đồng sẽ hỏi thêm.”
2. Sinh viên cần có một bản copy đồ án tốt nghiệp, ngoài những bản đã gửi cho người hướng dẫn và hội đồng. Trong trường hợp được yêu cầu giải thích một số từ ngữ, công thức đã trình bày ở một trang nào đó trong đồ án, sinh viên ghi lại yêu cầu và sử dụng đồ án để giải thích.
3. Sinh viên cần chuẩn bị giấy bút để ghi lại các câu hỏi của các thành viên trong hội đồng. Cần ghi tất cả các câu hỏi, sau đó lựa chọn trả lời câu nào trước cũng được, không nhất thiết phải theo thứ tự hỏi. Tránh trả lời ngay lập tức khi các thầy cô mới đặt xong một câu hỏi. Tuyệt đối không nói chen vào lúc thầy cô đang đặt câu hỏi.
4. Các trả lời cần to, rõ ràng, ngắn gọn, tập trung đúng vào ý mà người hỏi muốn hỏi. 
  • Tránh trả lời loanh quanh, không đúng câu hỏi.
  • Nếu vấn đề nào sinh viên cảm thầy chưa chắc chắn, nên thẳng thắn thừa nhận: “Thưa thầy (cô), em chưa tìm hiểu kỹ vấn đề này. Nhưng theo những gì em biết thì đó là ABC.”
5. Nếu sinh viên cảm thầy mình chưa rõ câu hỏi, hãy mạnh dạn hỏi lại Hội đồng một cách khéo léo: “Thưa thầy (cô), ý thầy (cô) muốn hỏi có phải là XYZ hay không?”. Người ra câu hỏi hoặc các thành viên khác trong Hội đồng sẽ làm rõ câu hỏi và có thể gợi ý cách trả lời.

V. CÁC VẤN ĐỀ KHÁC

1. Sau khi kết thúc phần trả lời câu hỏi, Chủ tịch hội đồng sẽ hỏi các thành viên trong hội đồng 1 lần nữa xem có ai có câu hỏi nào nữa không. Khi không còn câu hỏi nào, Chủ tịch hội đồng sẽ báo là kết thúc phần bảo vệ đồ án của sinh viên, sinh viên cảm ơn các thầy cô trong hội đồng.
Họp hội đồng chấm điểm
Lúc này hội đồng sẽ thảo luận để chấm điểm đồ án tốt nghiệp của sinh viên, trong lúc hội đồng thảo luận, Thư ký hội đồng mời tất cả sinh viên ra ngoài. Sau khi thảo luận xong, Thư ký hội đồng mời tất cả sinh viên vào và thông báo kết quả (trong lúc thông báo kết quả, sinh viên tiếp theo lên bàn bảo vệ để chuẩn bị sẵn sàng báo cáo ngay sau khi hội đồng thông báo kết quả xong).
2. Điểm đồ án tốt nghiệp của sinh viên sẽ là trung bình cộng của các điểm:
  • Điểm hướng dẫn, do người giáo viên hướng dẫn chấm;
  • Điểm phản biện do người phản biện chấm; 
  • Điểm bảo vệ do các thành viên Hội đồng chấm đồ án tốt nghiệp đưa ra.
Do đó, để có điểm đồ án tốt nghiệp cao, cả ba điểm trên đều phải cao.

VI. MỘT SỐ LỖI THƯỜNG GẶP

1. Bất cứ khái niệm khoa học nào khi trình bày đều phải có giới thiệu/ cắt nghĩa nó là cái gì/ tại sao là trình bày. Nhiều sinh viên nói ngay một cái tên lạ, coi như khán thính giả ai cũng biết nó rồi, tiếp sau là ba hoa về một thứ không ai quan tâm vì không biết nó là gì. Đối tượng mang bạn gái đến tiệc Sinh nhật, không giới thiệu gì mà cắm cúi ăn, trong khi bạn bè lại thầy người mới già dặn quá thi nhau chào là bác vì tưởng là mẹ của đối tượng.
2. Không quan tâm đến người nghe, trong khi lại đòi người nghe quan tâm tới mình. Hội đồng cho 15 phút, thì mình hãy trình bày rõ ràng mạch lạc, chính xác vấn đề trong vòng 12-14 phút tặng cho Hội đồng 2-3 phút yên tĩnh không phá quấy, đó là quan tâm đến sức khỏe của hội đồng, Hội đồng sẽ có lòng nhân hậu tặng thêm điểm thưởng cho người biết luật vàng “Khách hàng là thượng đế”.
Lỗi thường gặp
3. Tỏ ra nguy hiểm. Mình làm được như thế nào, làm được đến đâu cứ trình bày bình tĩnh, cái gì mình không làm được cũng nêu ra. Chủ yếu Hội đồng chấm công sức nỗ lực của sinh viên căn cứ trên thời gian, độ khó của bài toán và lượng kiến thức 4-5 năm học. Không ai bắt buộc sinh viên phải siêu sát thủ trong lĩnh vực đó, nếu vậy thì sinh viên đã ngồi trên ghế Chủ tịch hội đồng.
Bảo vệ đồ án tốt nghiệp thành công
Hy vọng post này giúp các bạn sắp bảo vệ đồ án tốt nghiệp tự tin hơn và chuẩn bị tốt hơn để buổi bảo vệ thành công và suôn sẻ.
Bài viết tổng hợp từ các ý kiến và bài viết của thầy Nguyễn Tiến Dũng (ĐHBKHN) và thầy Lê Đức Trung (ĐHBKHN)
Cảm thầy hữu ích thì hãy chia sẻ cho mọi người đọc nhé!

Nhiệt đới cung cấp dịch vụ:

I. Xử lý nước thải

II. Xử lý khí thải

III. Tư vấn môi trường